Anasayfa » Kurumsal »Genel Bilgi


Genel Bilgi

Harita Genel Komutanlığı, TC Millî Savunma Bakanlığına bağlıdır. Kendi kuruluş kanunu gereği, ülkemizin savunma ve kalkınma amaçlı tüm haritacılık ihtiyaçlarına başarıyla cevap veren köklü bir kuruluştur. 

Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde resmî olarak ilk haritacık dersleri, 1834 yılında Kara Harp Okulunda başlamıştır.

1880 yılında yeniden teşkilatlandırılan Harbiye Nezaretinin Beşinci Şubesi, Harita ve Fen İşleri Şubesi olarak teşkil edilmiştir.

1895 yılında Türkiye'de modern haritaları yapmak üzere Harbiye Nezaretinin Beşinci Şubesine bağlı bir Harita Komisyonu kurulmuş, bu Komisyon 1896 yılında Eskişehir ve civarını kapsayan ve bugünkü esaslara dayanan, ilk haritayı yapmıştır. 

1909 yılında yeniden teşkilatlandırılan Harita Komisyonu, Genelkurmay Başkanlığının Yedinci Şubesine bağlanmıştır. Bu Komisyonca 25 Ağustos 1909 tarihinde temel ölçek 1:25.000 olarak kabul edilmiş ve ülke haritalarının yapımına Bakırköy/İSTANBUL paftasından başlanmıştır.

Harita Komisyonu 1910 yılında; 16 adet nirengi noktasından oluşan Türkiye’nin ilk 1’inci derece nirengi ağını kurmuştur. 1911 yılı Mayıs ayında Komisyon bünyesinde İstikşaf Kısmı kurularak ülkenin 1:200.000 ölçekli haritaları yapılmaya başlanmış ve 1929 yılında tamamlanmıştır.


1’inci Dünya Savaşında Çanakkale Boğazının düşman gemilerince zorlanması üzerine, İstanbul Harita Şubesinin bir kısmı, malzemeleri ile beraber, Mart 1915 tarihinde Kütahya'ya taşınmış, bilahare Temmuz 1916 tarihinde İstanbul'a dönmüştür.

Yurt savunması için gerekli olan haritaların yapılabilmesi için, Harita Şubesi ile ona bağlı Harita Komisyonu; 28 Ekim 1918 tarihinde bünyesinde nirengi, topoğrafya, istikşaf, kartoğrafya, merkez şubeleri, Harita Taburu ve Harita Okulu olmak üzere M.S.B.lığına bağlı müstakil bir Harita Dairesi haline gelmiştir.

Millî Mücadeleye katılmak üzere 22 subaydan oluşan ilk grup, malzemeleri ile beraber İstanbul'dan Ankara'ya 12 Nisan 1921 tarihinde intikal etmişlerdir. Ankara Hükümetinin daveti üzerine, Harita Dairesi Başkanı Tuğgeneral Mehmet Şevki, 17 Aralık 1921 tarihinde Ankara'ya gelerek göreve başlamıştır.

Kurtuluş Savaşında Yunan birliklerinin Ankara'ya yaklaşması nedeniyle, Harita Dairesi Temmuz 1921 tarihinde personel, alet ve malzemeleriyle beraber Kayseri'ye taşınmıştır. Sakarya Savaşından sonra tekrar Ankara'ya (Attarbaşı Hanı) dönmüştür.

İstiklal Savaşını müteakip Harita Dairesi memleketin bütün harita işlerini yapmak üzere 02 Mayıs 1925 tarih ve 657 sayılı kanunla M.S.B.lığına bağlı “Harita Umum Müdürlüğü” adıyla yeniden teşkilatlandırılmıştır. 

Harita Umum Müdürlüğü konuşlanmış olduğu Cebeci Kışlasına 1924 yılında taşınmış olup, karargâh binası 1927 yılında hizmete girmiştir.

Harita Umum Müdürlüğü adı, 1934 yılında “Harita Genel Müdürlüğü” olarak değiştirilmiştir. 22 Eylül 1983 tarih ve 2895 sayılı kanunla da “Harita Genel Komutanlığı” adını almıştır.

Harita Genel Komutanlığının, Komutanlık Karargâhı Cebeci/ANKARA'dadır. 

Merkez Kışlasında, Komutanlık Karargâhı ile birlikte Teknik Daireler, Harita Yüksek Teknik Okulu ve Haritacılık Müzesi bulunmaktadır. Ayrıca havadan fotoğraf alımı görevini yürüten Hava Grup Komutanlığı Güvercinlik/ANKARA’da, Destek Tabur Komutanlığı ise Lodumlu/ANKARA da konuşlandırılmıştır. MSB Özel Eğitim Merkezi Erdek/BALIKESİR de olup, işletim görevi Harita Genel Komutanlığı tarafından yapılmaktadır.

Türk Haritacılık Tarihi hakkında detaylı bilgileri aşağıdaki kaynaklardan edinebilirsiniz: 

Türk Haritacılık Tarihi Cilt 1, Tuğgeneral Abdurrahman AYGÜN

Türk Haritacılık Tarihi Cilt 2, Tuğgeneral Abdurrahman AYGÜN

Türk Haritacılık Tarihi Cilt 3, Tuğgeneral Abdurrahman AYGÜN

Haritacı Mehmet Şevki Paşa ve Türk Haritacılık Tarihi (1919 yılına kadar)

Geçmişten Günümüze Resimlerle Türk Haritacılık Tarihi Dr.Müh.Alb. Mustafa ÖNDER (Türkçe ve İngilizce)

Türk Haritacılığında 75 Yıl Kitabı